x 
Winkelwagen - € 0,00

  • Winkelwagen is leeg
Ondersteuning bij borstvoeding

Tongriempje

Dit infobulletin wordt uitgegeven door de Twentse Werkgroep Borsvoeding en is bedoeld voor alle zorgverleners die te maken hebben met borstvoeding.

 

Ankyloglossie; het te korte tongriempje

In dit informatiebulletin willen we uitleg geven over het beoordelen van het te korte tongriempje, symptomen bij moeder en kind en de behandeling.

 

Het tongriempje
Het knippen van een tongriempje is in de medische wereld een controversieel onderwerp. Afhankelijk van de studiepopulatie en de criteria die gebruikt zijn om ankyloglossie te definiëren, worden prevalenties genoemd die uiteenlopen van 1 tot 10,7%.

Het abnormaal korte frenulum linguae kan resulteren in een uiteenlopende mate van beperking van de mobiliteit van de tong. Beperking van de tongmobiliteit kan consequenties hebben voor het geven van borstvoeding, articulatie en problemen geven bij het bespelen van een blaasinstrument en tongzoenen.

      

Klinische kenmerken

  • een abnormaal kort frenulum linguae, dat eindigt (vlak)bij de tongpunt;
  • onvermogen of moeite om de tong op te tillen tot de bovenkaak;
  • onvermogen om de tong meer dan 1 of 2 mm uit te steken voorbij de
    onderste kaakwal of snijtanden;
  • dubbele tong, ‘slangentong’ of hartvormige tongpunt wanneer de tong
    wordt uitgestoken.

 

Symptomen

  • Lang en vaak aan de borst drinken, zonder verzadiging
  • Matig tot slechte groei
  • Onrustig drinken aan de borst
  • Afwijkende tongmotoriek
  • Pijn bij het voeden
  • Tepelkloven
  • Dreigende mastitis

De invloed van een te korte tongriem op het geven en krijgen van borstvoeding
Een te korte tongriem kan een negatieve invloed hebben op borstvoeding omdat het aanleggen bemoeilijkt wordt, de intake verslechtert en het pijnklachten bij de moeder kan veroorzaken. De eerste weken hoeft de intake/groei geen probleem te zijn als de moeder een flinke melkproductie heeft of een heftige toeschietreflex. Als de melkproductie op regel is en niet meer volledig hormonaal geregeld wordt, kan de mobiliteit van de tong alsnog problemen bij de intake en de productie geven. Als men begrijpt hoe het proces van borstvoeding werkt, hoe het legen van de borst in zijn werk gaat (massage door middel van de tong en onderkaak) is het een logische gevolgtrekking dat een te korte of minder elastische tong hierbij problemen veroorzaakt. Als een moeder een vlakkere tepel of een minder elastische borst heeft, kan dit eventuele problemen van een te kort tongriempje verergeren.



Borstvoeding en de functie van de tong

  • Een tong moet omhoog kunnen bewegen omdat hierdoor de baby een vacuüm kan creëren en door de masserende beweging voor het legen van de borst zorgt (bekijken door de tong te stimuleren of te bekijken tijdens het huilen).
  • De baby moet de tong uit kunnen steken om de borst goed te kunnen ‘pakken’.
  • De tong moet kunnen cuppen om de tepel goed te vormen en om de borst in de mond te kunnen stabiliseren (te beoordelen door de baby op de vinger te laten zuigen).

 

Verloskundige en lactatiekundige
Dat alles draagt het risico om vroegtijdig de borstvoeding te moeten afbouwen in zich.
Het is belangrijk om zeker te weten dat er sprake is van een te korte tongriem. Tijdens de controles in het kraambed kan de verloskundige een belangrijke rol spelen bij het stellen van de diagnose.

Een lactatiekundige is de aangewezen zorgverlener om goed in te schatten in hoeverre het te korte tongriempje de oorzaak is van eventuele borstvoedingsproblemen, of in welke mate er andere factoren (bijvoorbeeld een verkeerde aanlegtechniek) een rol spelen. De lactatiekundige kan diverse opties met de moeder bespreken en haar begeleiden bij het uitproberen van mogelijke oplossingen. Zo kan het drinken misschien worden verbeterd zonder medische ingreep.

 

Hoe kan het worden opgelost?
De tongriem kan worden ingeknipt. De hele handeling neemt 10-15 seconden in beslag en gaat als volgt. De baby wordt  in een doek gewikkeld en met het hoofd naar de hulpverlener geplaatst.
De hulpverlener pakt met de duim en wijsvinger de tong aan de onderkant vast. De tong wordt omhoog getrokken om de tongriem in beeld te brengen. Een smalle steriele schaar wordt onder de top van de tongriem geplaatst, waarna de tongriem wordt ingeknipt. Bij een strakke tongriem wordt soms 2-3 keer geknipt tijdens de ingreep. Het nabloeden is minimaal.

 

Verwijzing
Bij aanhoudende of toenemende problemen bij moeder en/of kind is het verstandig om te verwijzen voor een snelle behandeling om verdere (borstvoeding -) problemen te voorkomen.

  • Verloskundige/consultatiebureau/lactatiekundige naar de huisarts
  • Adviseer de ouders om contact te leggen met een lactatiekundige voor begeleiding en nazorg

 

Nazorg en evaluatie
Het kan nodig zijn om te verwijzen naar een lactatiekundige voor begeleiding bij aanleggen en verzorging. Sommige baby’s drinken direct na het knippen beter maar andere moeten nog wennen aan de ‘vrijheid’ en bewegelijkheid van de tong en hebben extra begeleiding nodig bij het verbeteren van het aanleggen. De lactatiekundige kan de ouders leren om tongoefeningen te doen met de baby.

 

Door Annet Mulder, lactatiekundige IBCLC
Mei 2010

 

Literatuur

•       Hogan, Westcott, Griffiths, Randomized, controlled trial of division of tongue-tie in infants with feeding problems. Pediatr. Child Helath 2005;18:1-7

•       Griffith. Do tongue tie affects breastfeeding? Journal of Human Lactation 2004;20:409

•       Artikel: Ankyloglossie. A. A. Valenkamp Ned. Tijdschrift KNO-heelkunde april 2007

•       Artikel: Should an infant who is Breastfeeding poorly and has a tongue tie undergo a tongue tie division? Vanessa Algar. Archives of Disease in Childhood 2009

•       The influence of Anatomic and Structural Issues on sucking skills; Catherine Wetson Genna

•       Using ultrasound for a closer look at breastfeeding, pre and post frenutomy; Pediatrics 2008;122:e188-e194

•       www.borstvoeding.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Afdrukken E-mail